VERİMLİ
DERS ÇALIŞMA YOLLARI
Ana, baba ve öğretmenlerin
öğrenciden genel beklentisi, onların "derslerine çok çalışıp, başarılı
olmaları" yönündedir. Beklenti böyle olunca başarısızlığın nedeni,
"yeterince çalışmamak" olarak görülmekte ve öğrenciden sürekli daha
çok çalışması istenmektedir. Oysa gerekli olan "Bilinçsizce çok
çalışmak" değil; verimli ders çalışma yollarını iyi bilerek ve bunlardan
gereğince yararlanarak etkili çalışmaktır.
Verimli ders çalışma yollarını öğrenmek isteyen öğrencinin, önce bu yönde
olumlu alışkanlıklar kazanmaya kararlı ve niyetli olması gerekir. Buna karar
verdikten sonra ders çalışmasını aksatan ya da kolaylaştıran alışkanlıklarının
bir listesini yapmalıdır. Bir yandan listede yer alan olumsuz alışkanlıklarını
bırakmaya çalışırken öbür yandan da olumlu alışkanlıklarını pekiştirmek için
çaba göstermelidir. Çalışma ve denemeler, olumsuz alışkanlıklar atılıncaya,
olumlu alışkanlıklar iyice yerleşinceye kadar sürdürülmelidir.
VERİMLİ
DERS ÇALIŞMA YOLLARI NELERDİR?
I- AMAÇLARINIZI BELİRLEYİNİZ
Her çalışma bir amaca yönelik olmalıdır. Bu amaçlar, bir problemin çözümünü
öğrenmek, bir yazıdaki ana düşünceyi bulabilmek vs. olabilir. Bunları iyi
belirleyerek çalışmaya başlayan kişiler, bu yakın amaçlara ulaşa ulaşa sınıfını
geçmek, okulunu bitirmek ve sınavı kazanmak biçiminde özetlenen uzaktaki
amaçlarına da ulaşmaktadırlar.
II- PLANLI ÇALIŞINIZ
Birden çok iş ya da ders üzerinde aynı günde çalışmanız
gerektiğinde hangisinden işe başlayacağınızı bilemediğiniz ya da çalışmaya
başlamak için karar veremediğiniz anlar oluyor mu? Bu soruya yanıtınız
"evet" ise, sizin planlı çalışmayı bilmediğinizi kolayca
söyleyebiliriz. Bu tür bir durumla, yani aynı zamanda birden çok dersi
çalışmayla yüz yüze geldiğinizde, dersler-den her birinin üzerinizde yarattığı
ruhsal baskı, bunlardan herhangi birine kendinizi tümüyle vermenizi
engelleyerek ve verimsiz biçimde işlerden birini bırakıp ötekine atılmanıza
neden olacaktır.
Bu tür kararsızlık ve karışıklık ancak hangi dersi ne zaman yapacağınızı
belirli bir sıraya koymakla yani "Karar Vermekle" ortadan kalkar.
İşte çalışmada plan; "nasıl", "ne zaman" ve
"nerede" çalışacağınıza karar vermek demektir.
Öğrenciler günlük ve haftalık bölümleri de olan aylık çalışma
planlarında;
1- Hangi derslere, haftanın hangi günleri çalışacaklarını,
2- Geçmiş konuların tekrarına ne zaman yer vereceklerini,
3- Sınav tarihlerini,
4- Hazırlayacakları ödevlerin neler olduğunu ve zamanını,
5- Planlarına aldıkları, ancak çeşitli nedenlerden ötürü zamanında
yapamadıkları çalışmalarını ne zaman tamamlayacaklarını,
6- Dinlenme, müzik dinleme, televizyon izleme, spor yapma sinema ve tiyatroya
gitme gibi ders dışı etkinliklere ne zaman yer vereceklerini göstermelidirler.
Günlük çalışma çizelgelerinde; okulda geçen saatler, ders çalışma, eğlenme,
dinlenme, ev işlerine yardım ve uyku saatleri gösterilmiş olmalıdır.
Çalışmaya başlayacağı zaman
kendini yorgun ve isteksiz hisseden öğrenci çalışma saatlerini yanlış seçmiş
demektir. Beklemeden günlük çalışma çizelgesinde gerekli değişikliği
yap-malıdır.
III- ZAMANI VERİMLİ KULLANINIZ
Öğrenciler bedensel, zihinsel, duygusal yapıları, ilgileri ve
yetenekleri bakımından birbirlerinden farklıdırlar. Bir öğrencinin isteyerek
çalıştığı ve hemen öğrendiği bir dersi bir başka öğrenci zor öğrenebilir. Bir
başka öğrenciyse çabuk yorulabilir ya da çalışmak istemeyebilir. Bu nedenle bir
ders ya da konu içinde ayrılacak süre öğrenciden öğrenciye değişir. Her öğrenci
zamanı kendine göre ayarlamalıdır.
Bir saat çalıştıktan sonra
araya 5-10 dakikalık dinlenme koymak yararlı olur. Bu sayede bir saatlik
çalışma sonunda dağılan dikkat ve azalan verim tekrar kazanılır.
Ders çalışmak için gerekli gücün toplanabilmesi bakımından eğlenmeye ve spora
da zaman ayrılmalıdır. Ancak bu süre gereğinden fazla olmamalıdır.
IV- VERİMİ AZALTICI ETKENLERİ ORTADAN KALDIRINIZ
Çalışmaya başlamadan önce, yorgunluk, uykusuzluk, ağrı, sızı, elem
duygusu, korku, öfke, aşırı kaygı, fazla heyecan, endişe, açlık, aşırı tokluk,
aile dertleri, normalin altında ve üs-tündeki fiziki şartlar (çok sıcak, çok
soğuk gibi) acelecilik, telaş, araç ve gereç noksanlığı gibi etkenlerin elden
geldiğince giderilmesi gerekir.
V- UYGUN BİR ÇALIŞMA ORTAMI SEÇİNİZ
Çalışma yerinin seçimi çok önemlidir. Çalışma yeri derli toplu,
yalın elden geldiğince sabit ve sakin olmalı, ayrıca ışık, ısı gibi fiziksel
sorunları da çözümlenmiş olmalıdır. Ayrı bir yerin sağlanamaması çalışmadan
kaçmanın bir nedeni olmamalı, elverişsiz koşullarda da ders çalışmaya
alışmalıdır.
Yatakta, koltukta ve divanda uzanarak çalışmak, dikkatin toplanmasını
güçleştirecek, öğrencinin çalışmak için daha çok zaman yitirmesine neden
olacaktır.
VI- DİKKATİNİZİ UYANIK TUTUNUZ
İnsanda dikkat her an vardır, önemli olan bunun çalışılan konu
üzerinde toplanabilmesidir. Sevilen ve ilgi duyulan bir konu, dikkatin uyanık
tutulmasına yardım eder. Daima belirli yerler-de çalışmak, gürültünün
bulunmadığı ortamlarda çalışmak, sandalyede oturarak çalışmak, masada gerekli
araçlar dışında başka şeyler bulundurmamak, çalışma yerini 18-20 derece
sıcaklıkta tutmak, işleri sıraya koymak, işleri bitirmede kendinizle yarış
kararı almak, her seferinde bir çeşit işle çalışmak dikkatin dağılmasını
önleyici yöntemlerdir.
VII- DERSE HAZIRLIKLI GELİNİZ
Başarılı olmanın yollarından biri de derslerin işlenmesine etkin
olarak katılmaktır. Derslerde sürekli edilgin durumda kalan öğrencilerin
işlenen konuları anlamaları zordur. Öğrenciler okula gelmeden önce, o gün
işleyecekleri konuları gözden geçirmelidirler. Bu sayede hem derslerin işlenişine
katılmak için gerekli güveni kazanırlar, hem de öğretmenin anlattıklarını daha
kolay anlarlar.
Gerek işlenecek konulara hazırlanırken, gerekse işlenen konular gözden
geçirilirken, anlamakta zorluk çekilen yerler belirlenmeli, bu konularla ilgili
sorular hazırlanıp, derste öğretme-ne sorulmalıdır. Öğretmenlerin derse
hazırlıklı gelen, soru soran, derse kalkan öğrencileri da-ha çok sevdikleri de
unutulmamalıdır.
VIII- NOT TUTUNUZ
Öğrencilerin büyük bir kısmı not tutma tekniğini bilmemektedir.
Not tutarken;
1- Anlatılanlar öğretmenin ağzından çıktığı gibi değil, anlaşıldığı gibi
yazılmalıdır.
2- Öğretmenin anlattığı konunun ana fikri ve anlamları kavranıncaya kadar
beklenilmelidir.
3- Zamanın çoğu yazmakla değil, dinlemekle, fikirleri kavramaya çalışmakla
geçmelidir.
4- Konu; grafik, şekil, istatistik vb. bilgilere dayalı olarak anlatılıyorsa
notlar arasına bunlarda alınmalıdır.
5- Önemli fikir ve paragrafların aynen yazılmasında fayda vardır.
6- Yazıların düzgün ve okunaklı olmasına önem verilmelidir. Önce müspette
yapma, sonra temize çekilme yoluna gidilmelidir.
IX- ARAÇ - GEREÇ VE KAYNAKLARDAN YARARLANINIZ
Öğrenci, herhangi bir konunun öğrenilmesinde, basılı araçlara ne
kadar baş vurursa, öğrenme ilgisi ve zihinsel yetileri de o kadar çok genişleyecektir.
Basılı öğrenme araçlarından yararlanmada çizelge grafik, harita ve resimlerin
özel bir önemi vardır. Bunlar sayfalarca anlatılan bilgileri topluca ve bir
arada vererek o konunun kavranmasına yardımcı olmaktadırlar.
X- VERİMLİ OKUYUNUZ
Okuma, öğrenmenin en temel yoludur. Öğrenmede hızlı okuma önemli
ve gereklidir. Hızlı okumayla hem okunanlar daha iyi anlaşılır, hem de zamandan
kazanılır. Okuma hızı lise öğrencileri için yaklaşık 200 - 250 sözcüktür. Bu
hız okunulan yazının niteliğine ve okumanın amacına göre ayarlanmalıdır. Vakit
geçirmek amacıyla bir hikaye veya roman okurken okuma hızı oldukça yüksek
olabilir. Ama okuma yorum yapma, eleştirme özet çıkarmak için yapılıyorsa okuma
hızı yavaş olmalıdır.
Hızlı okumanın en önemli yolu sesiz okumadır. Sessiz okuma hızı arttırdığı gibi
anlamayı da kolaylaştırır. Hızlı ve anlamlı okuma becerisi kazanabilmek için
bol bol okuma çalışmaları yapılmalıdır. Önce gazete, öykü ve roman gibi
şeylerle işe başlamalı giderek boş zamanları okuyarak değerlendirme alışkanlığı
kazanılmalıdır.
XI-ARALIKLI TEKRARLAR YAPARAK UNUTMAYI ÖNLEYİNİZ
Öğrenilenler zamanla unutulabilir. Unutmayı önlemenin iki yolu
vardır. Bunlardan biri öğrenilen bilgileri yeri geldikçe kullanmak, diğeri de
aralıklı olarak tekrar etmektir.
Öğrenciler öğrendiklerini yeri geldikçe kullanırken hem bunların işe yaradığını
görecekler, hem de yeni bilgiler edinmeye motive olacaklardır.
Aralıklı olarak yapacakları tekrarlar sayesinde ise bir taraftan eski
öğrendiklerini hatırlarken diğer yandan da sınavlara her an hazır durumda
olacaklardır.
Başarı dileklerimizle
J REHBERLİK SERVİSİ