ANNE - BABALAR İÇİN DİSİPLİN
KURALLARI REHBERİ
Disiplin denince pek çok kişinin aklına ceza gelir.
Ancak disiplin ceza vermek değil, eğitmek, bilgilendirmektir. Pozitif
yöntemlerle yapılan bu eğitimle çocuk özgüvenini ve kendi hareketlerini kontrol
edebilme yetisini kazanır. - Çocuklar için disiplin
neden gereklidir?
Sizler çocuklarınızın
ilk öğretmenlerisiniz.Disiplin kurallarını koyarken zorlanabilirsiniz. Bu nedenle disiplin neden gereklidir
sorusunu cevaplayarak sizlere yardımcı olmak istiyoruz.
Onları korumak için;
Genellikle büyükler çocuklarını kazalardan - kötülüklerden korumak için
(disiplin kurallarına) başvururlar.Örneğin, bir anne
çocuğunu yanan sobadan uzak tutmak için onu uyarır; "Sobaya yanaşma,
yanarsın,canın çok acır." -
Sosyal beceriler ; Disiplin kuralları çocukların
başkaları ile ilişki kurmasını kolaylaştırır. Kendi hareketlerini kontrol
edebilme becerisini onlara kazandırarak güven duygularını güçlendirir. Örneğin
12 yaşında bir çocuk okul kurallarını arkadaşına hatırlatarak onu uyarır ve
doğacak bir problem veya çatışmayı ikisi için de engelleyebilir.
SINIRLARINI
BİLMEK
Disiplin, çocukların kabul edilen davranışları
anlamalarına ve hareketlerinin nerede başlayıp nerede bitmesi gerektiğini
algılamalarına yardımcı olur. Örneğin, altı yaşında bir çocuk yuvada sırasını
beklemeyi, söz alarak konuşması gerektiğini öğrenir.
DİSİPLİNİN FAYDALARI
- Düşünerek
kurallara uygun davranma becerisini geliştirme, - Hareketlerinin doğuracağı sonuçları
mantık çerçevesinde algılama, - Okul veya okul dışında
başarılı bir yaşam sürdürmelerini sağlayacak bilgi ve kuralları öğrenme,
-
Diğerlerinin de uyduğu ortak kurallara göre davranma, - Aile ve
toplumun değer yargılarını anlamalarına yardımcı olur. "Disiplinin amacı,
çocukların problemler karşısında kurallara uygun ve
mantıklı çözümler üretmelerini sağlamaktır."
DİSİPLİN CEZA DEĞİLDİR Disiplin
ve ceza aynı şey değildir. Araştırmalar vurmak, tokat atmak veya sözel
saldırılarla disiplinin sağlanamadığını gösteriyor. Bu tip cezalar kısa dönemde
hızlı sonuç veriyor gibi gözükse de uzun dönemde kalıcı zararlar doğurmaktadır.
Fiziksel cezalar utanç ve umutsuzluk duyguları yükleyerek çocuğun kendisine
saygısını yitirmesine neden olabilir. Ayrıca çocuğa şiddetin geçerli ve uygun
bir davranış olduğu, güç kullanarak istediklerini elde edebileceği kavramı
öğretilmiş olacaktır.
Çocuklara doğru davranışı öğretirken ceza yerine,
nasıl davranıp nasıl davranmayacaklarını ve bunların nedenlerini açıklamak
gerekir. Büyükler yasaklar yerine geçerli olan davranışların altını çizmelidirler.
Örneğin, "Giyeceklerini yere atma" yerine
"Lütfen giyeceklerini yerden kaldır çünkü yeri süpürmem gerekiyor."
demelisiniz.
Anne- baba ve okul
disiplini
Evde uygulanacak disiplin okuldaki davranışların
temelini oluşturur. Okul disiplini de ev disiplin kurallarının bir uzantısı
olmalıdır. Okuldaki bir disiplin problemi aile-çocuk ve öğretmenle birlikte
çözülmelidir. Birlikte bulunan bu çözümler çocuğun kendini istenilen şekilde
disipline ederek kurallara uymaya teşvik edecek ve düzgün okul-çalışma alışkanlıkları
oluşturmasını sağlayacaktır. Aileler okul kurallarını bilmeli ve
desteklemelidirler.
Araştırmalar, aile-öğrenci-öğretmen ve idarecilerin
beraberce kuralları oluşturmasının en iyi sonuçları verdiğini göstermiştir. Bu
şekilde çocuklar disiplin kurallarını kendi kendine uygulamaya teşvik
edilmektedir.
Çocukların bu kuraları açık bir şekilde
anlamalarını sağlamak için "anlaşılır" yazılı bir form oluşturmakta
önerilebilir.
"Çocukların davranışlarını olumlu yönlendirmek
için açık kurallara ve istikrarlı bir tutuma ihtiyaç vardır. Okulda ve evde en
etkin kurallar, öğrenci-aile-öğretmen ve okul tarafından alınmış ve tatbik
edilenler olacaktır."
ANNE BABALAR İÇİN DİSİPLİN İPUÇLARI
İyi örnek olun. Eğer çocuğunuzun problem çözmek için şiddete
başvurmasını istemiyorsanız fiziksel ceza vermeyiniz
Sınırları
çiziniz ama çok sayıda kural koymayınız. Bir
kural koymadan önce kendinize şunları sorunuz:
Bu gerekli mi?/ Bu kural çocuğun sağlık ve güvenliğini sağlıyor mu?/
Başkalarının haklarını ve mallarını gözetiyor mu?
Kurallar
basit ve anlaşılır olsun.
Aile
Kuralları oluşturulurken çocuk ta katılırsa onları daha dikkatle uygulayacak,
daha az çiğneyecektir.
Çocuklar
bir kuralı ihlal ettiğinde sonucunun ne olacağını iyi anlamalıdırlar. Örneğin,
4 yaşındaki çocuğunuzun tek başına karşıdan karşıya geçmesi
yasaksa ve o bu kuralı ihlal ederse cezasını uygulamaya kararlı
olmalısınız.
Esnek olun. Bu kurallar çocuklar küçükken geçerlidir. Ancak onlar
büyüdükçe daha fazla özgürlük isterler.
Unutmayın,
her çocuk farklıdır. Onların kendilerini kontrol etme becerilerini
geliştirmelerine izin verin. Küçük çocuklar her zaman kurallara tamamen uyacak
beceriyi gösteremeyebilirler.
Örneğin, yemekten önce kurabiye yemesine izin verilmeyen 5 yaşındaki
çocuğunuz direnirse kurabiye kavanozunu göz önünden kaldırın,
ona sizce uygun başka bir yiyecek teklif edin.
Çocuğunuza, sizi ve başkalarını rahatsız eden davranışları olursa hemen
söyleyin. Problemleri biriktirmeyin. Kararlı olun.
Ailenin diğer bireyleriyle de disiplin kuralları konusunda hemfikir
olun. Bu şekilde çocuk kurallara uymadığı zaman neler olacağını
bilecektir.
Çocuklarınızın iyi davranışlarını, başarılarını övün. Onun çabalarını
takdir ettiğinizi bilsin.
Çocuğunuzla
güç savaşına girmekten kaçının.
Disiplin,
kazanan ve kaybedenin olduğu bir oyun değildir. Siz çocuğunuzun kurallara
uymasını beklersiniz, o sizden dürüstlük bekler. Onun
sizinle aynı fikirde olmayacağı zamanlar olacaktır. Buna saygı gösterin,
pozitif öneriler getirin. Eleştirmeyin. Eleştirmek ve dırdır etmekle
çocuğunuzun gücenmesine, kızgın olmasına veya kendini aşağılamasına neden
olabilirsiniz.
Bağımsızlık duygusunu ve sorumluluk almasını destekleyin. Espri anlayışınızı
kaybetmeyin.
Onları
ne kadar çok sevdiğinizi söyleyin. Uygun davranmadıklarında çocuğunuzu değil, o
davranışı sevmediğinizi açıkça belirtin ki
sevginizden şüphe duymasın.
REHBERLİK SERVİSİ